Ο καρκίνος παχέος εντέρου ξεκινά όταν κάποια κύτταρα στο έντερο αρχίζουν να διαιρούνται ανεξέλεγκτα και σχηματίζουν όγκο. Οι πιο συχνές μορφές ξεκινούν από πολύποδες, μικρές καλοήθεις προεξοχές στο βλεννογόνο του εντέρου που μερικές φορές εξελίσσονται σε κακοήθεις.

Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου (διάρροια ή δυσκοιλιότητα)
  • Αίμα στα κόπρανα ή σκούρα κόπρανα
  • Αίσθημα ατελούς κένωσης
  • Αδυναμία, κόπωση ή αναιμία
  • Απώλεια βάρους χωρίς αιτία

Σημαντικό: Σε αρχικά στάδια μπορεί να μην εμφανίζονται συμπτώματα.

Οι παράγοντες κινδύνου για ΚΠΕ συμπεριλαμβάνουν:

  • Ηλικία άνω των 45  ετών
  • Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου
  • Ιστορικό φλεγμονωδών νοσημάτων του εντέρου (π.χ. ελκώδης κολίτιδα)
  • Δίαιτα πλούσια σε λιπαρά και φτωχή σε φυτικές ίνες
  • Κάπνισμα, αλκοόλ, καθιστική ζωή

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου (ΚΠΕ) είναι ένας τύπος καρκίνου που μπορεί να εντοπιστεί νωρίς. Η πρώιμη διάγνωση, κυρίως μέσω του προληπτικού ελέγχου (screening), έχει δείξει ότι μειώνει τόσο τον αριθμό νέων περιστατικών όσο και τη θνησιμότητα, ιδιαίτερα σε χώρες όπου υπάρχουν οργανωμένα προγράμματα πρόληψης.

Σε περιοχές με υψηλή επίπτωση του ΚΠΕ, ο συστηματικός προληπτικός έλεγχος έχει βοηθήσει σημαντικά στην:

  • Μείωση της συχνότητας εμφάνισης της νόσου, μέσω της έγκαιρης ανίχνευσης και αφαίρεσης προ καρκινικών αλλοιώσεων, όπως οι αδενωματώδεις πολύποδες.
  • Μείωση της θνησιμότητας, καθώς ο καρκίνος διαγιγνώσκεται σε πρώιμα στάδια, όπου η θεραπεία είναι πιο αποτελεσματική.
  • Οικονομική αποδοτικότητα, γιατί η πρώιμη διάγνωση περιορίζει την ανάγκη για δαπανηρές θεραπείες σε προχωρημένα στάδια.

Ο καρκίνος παχέος εντέρου είναι ο τρίτος συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως μετά τον καρκίνο του μαστού και του πνεύμονα και ο δεύτερος συχνότερος σε θανάτους.

Ετησίως διαγνώσκονται περίπου 2 εκατομμύρια νέα περιστατικά ανά τον κόσμο, ενώ οι θάνατοι ξεπερνάνε σε αριθμό τους 900.000. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου εμφανίζεται με σχετικά μεγαλύτερη συχνότητα στους άνδρες και έχει μια αυξητική τάση στον Δυτικό κόσμο.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μέσα στα επόμενα 15 χρόνια τα νέα περιστατικά ανά έτος αναμένεται να φτάσουν τα 3,5 εκατομμύρια και οι θάνατοι περίπου 1,5 εκατομμύριο ( ποσοστό αύξησης άνω του 70%).  Ανησυχητικό είναι ότι τα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεαρά άτομα (<50 ετών) παρουσιάζουν μια αύξηση κατά 3% και συχνά διαγιγνώσκονται όταν βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο.

Σήμερα υπάρχουν διάφορες μέθοδοι προληπτικού ελέγχου, όπως η κολονοσκόπηση και οι εξετάσεις ανίχνευσης αίματος στα κόπρανα (π.χ. FIT). Ωστόσο, στην Ελλάδα, μόνο περίπου το 25% των ατόμων ηλικίας 45-50 ετών και άνω συμμετέχουν στον προτεινόμενο έλεγχο, ενώ ο στόχος είναι το 80%. Επιπλέον, περίπου το 76% των θανάτων από ΚΠΕ συμβαίνουν σε άτομα που δεν έχουν υποβληθεί ποτέ σε προληπτικό έλεγχο.

Αυτό δείχνει την ανάγκη για διαγνωστικά τεστ που είναι πιο εύκολα προσβάσιμα, απλά στη χρήση και αποδεκτά από το κοινό, ώστε να αυξηθεί η συμμετοχή και να καλυφθεί μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.

  1. Morgan E, Arnold M, Sexton R, Giacometti S, Laversanne M, Bray F. Global burden of colorectal cancer in 2020 and 2040: incidence and mortality estimates from GLOBOCAN. Gut. 2023;72(2):338 44.
  2. Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, et al. Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries. CA Cancer J Clin. 2021;71(3):209 49.
  3. Alzahrani SM, Al Doghaither HA, Al-Ghafari AB. General insight into cancer: An overview of colorectal cancer. Mol Clin Oncol. 2021;15(6):271.
  4. Zhang J, Zhang Y, Liu C, Li J, Chen Y, Wang X, et al. Global burden and cross-country health inequalities of early-onset colorectal cancer and its risk factors from 1990 to 2021 and its projection until 2036. BMC Public Health. 2024;24(1):3124.
  5. Tepus M, Yau TO. Non-invasive colorectal cancer screening: an overview. Gastrointest Tumors. 2020;7(3):62 73.
  6. Yarden, Ronit I., et al. “Young onset colorectal cancer patients are diagnosed with advanced disease after multiple misdiagnoses.” Cancer Research 79.13_Supplement (2019): 3347-3347.
  7. SEER Program. Cancer Stat Facts: Colorectal Cancer. National Cancer Institute. Available from: https://seer.cancer.gov/statfacts/html/colorect.html
  8. SEER Program. Cancer Stat Facts: Female Breast Cancer. National Cancer Institute. Bethesda (MD): SEER Program; [cited 2025 Nov 26]. Available from: https://seer.cancer.gov/statfacts/html/breast.html
  9. OECD/European Commission. EU Country Cancer Profile: Greece 2025. OECD Publishing; 2025. Available from: https://doi.org/10.1787/22087cfa-en
  10. Meester RG, Doubeni CA, Zauber AG, Goede SL, Levin TR, Corley DA, et al. Public health impact of achieving 80% colorectal cancer screening rates in the United States by 2018. Cancer. 2015;121(13):2281 5.
  11. Meester RG, Doubeni CA, Zauber AG, Goede SL, Levin TR, Corley DA, et al. Colorectal cancer deaths attributable to nonuse of screening in the United States. Ann Epidemiol. 2015;25(3):208 13.
  12. Sawicki T, Latos M, Sładek M, Gąsiorowska A, Ławnicka H, Słomka A, et al. A review of colorectal cancer in terms of epidemiology, risk factors, development, symptoms and diagnosis. Cancers (Basel). 2021 May 6;13(9):2025.
  13. Durko L, Malecka-Panas E. Lifestyle modifications and colorectal cancer. Curr Colorectal Cancer Rep. 2014;10(1):45 54.
  14. National Comprehensive Cancer Network. NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology: Colorectal Cancer. Version 2.2025. Fort Washington, PA: National Comprehensive Cancer Network; 2025 Jun 24. Available from: https://www.nccn.org/guidelines/guidelines-detail?category=1&id=1437